Wprowadzenie:
Zaburzenia skroniowo - żuchwowe (ZSŻ) stanowią jedne z najczęstszych schorzeń układu stomatognatycznego. Aksjografia z użyciem urządzenia CADIAX 4 dostarcza bogatych danych kinematycznych o ruchach żuchwy, jednak ich tradycyjna analiza ogranicza się do parametrów obliczanych przez producenta. Zastosowanie metod informatycznych umożliwia ekstrakcję dodatkowych parametrów kinematycznych z surowych danych pomiarowych.

Cel pracy:
Opracowanie autorskiego narzędzia informatycznego do automatycznej ekstrakcji parametrów kinematycznych z plików eksportowanych przez oprogramowanie GAMMA Dental Software (GDSW), wstępna walidacja narzędzia oraz prezentacja jego zastosowania na małej grupie pacjentów z różnymi rozpoznaniami ZSŻ.

Materiał i metody:
Analizie poddano dane aksjograficzne 10 pacjentów (7 kobiet, 3 mężczyzn; średni wiek 41,4 ± 17,3 lat) z rozpoznaniami: brak ZSŻ (n=4), ZSŻ mięśniowe (n=3), ZSŻ stawowe (n=3). Z plików formatu XCX (CADIAX XML Export) wyekstrahowano parametry kinematyczne ruchów protruzji, mediotruzji prawej, mediotruzji lewej oraz odwodzenia żuchwy, a także pomiar różnicy położenia kłykcia z pozycji referencyjnej żuchwy do pozycji w maksymalnym zaguzkowaniu zębów (ang. Condylar Position Measurement (CPM)). Obliczenia przeprowadzono w języku Python z wykorzystaniem bibliotek pandas i numpy.

Wyniki:
Opracowano narzędzie umożliwiające automatyczną ekstrakcję 137 parametrów kinematycznych dla każdego pacjenta. Walidacja na danych referencyjnych wykazała zgodność wyników z wartościami obliczanymi przez GDSW. W grupie pilotażowej zaobserwowano tendencję do większej asymetrii ruchu protruzyjnego u pacjentów z ZSŻ stawowym oraz tendencję do dystrakcji prawego stawu skroniowo-żuchwowego u pacjentów z rozpoznaniem ZSŻ.

Wnioski:
Opracowane narzędzie umożliwia automatyczną ekstrakcję rozszerzonego zestawu parametrów kinematycznych z badania CADIAX 4. Wstępne obserwacje sugerują potencjał metody w obiektywizacji oceny zaburzeń ruchowych żuchwy, co wymaga potwierdzenia w badaniach na większej grupie pacjentów.